Pin It

Do 18. urodzin jest jeszcze trochę czasu. Dobrze wiesz, że przed  ukończeniem tego wieku nie wolno ci kupić alkoholu. W tym czasie nawet przepisy prawne dotyczące małoletnich kobiet w ciąży są inne niż dla tych po 18. roku życia. Warto o tym pamiętać, lecz to nie oznacza, że niepełnoletnia przyszła mama nie ma żadnych praw. Wręcz przeciwnie – ma i powinna je poznać!

„Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej władze publiczne zobowiązane są do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej kobietom ciężarnym. Prawo do szczególnej opieki nie jest uzależnione od wieku kobiety oczekującej dziecka. Należy jednak wskazać, że stwierdzenie ciąży u małoletniej nakłada na osoby zobowiązane do udzielania świadczeń zdrowotnych konieczność podjęcia szczególnych działań” – między innymi taki zapis znajdziemy w informatorze dla lekarzy, położnych, pielęgniarek i pracowników opieki społecznej przygotowanym przez Departament Matki i Dziecka.

Mniej i bardziej niepełnoletnia

Chociaż może się wydawać, że definicja niepełnoletności jest jedna, to osoby przed 18. rokiem życia można jeszcze podzielić na „bardziej” i „mniej” małoletnie. Do tej pierwszej grupy należy młodzież przed ukończeniem 16. roku życia, natomiast druga grupa to osoby po 16. roku życia. Regulacja prawna w obu przypadkach również wygląda inaczej. Jednak, gdy mowa o ciąży,  zapis dotyczy przede wszystkim sprawowania opieki lekarskiej nad małoletnią dziewczyną oraz współdecydowania opiekunów o jej leczeniu.

Przed 16. rokiem życia

Dziewczyna, która nie ukończyła 16. roku życia musi zdawać sobie sprawę z faktu, że wszystkie prawa i decyzje związane z leczeniem przysługują w całość jej rodzicom lub prawnym opiekunom. W momencie, kiedy lekarz nie będzie w stanie ustalić opiekunów małoletniej lub się z nimi skontaktować, zwróci się o pomoc do sądu opiekuńczego. Dopiero po zgodzie sądu, lekarz będzie mógł udzielić młodej ciężarnej dalszych świadczeń zdrowotnych. W praktyce oznacza to, że żadna osoba poniżej 16. roku życia nie ma wpływu na to, jak będzie wyglądało jej leczenie, bo o wszystkim decydują rodzice, opiekunowie lub sąd.

Prawo bardzo rygorystycznie podchodzi do kwestii ciąży wśród osób niepełnoletnich. Dzieje się tak dlatego, że przepisy z góry zakładają, iż „w sytuacji stwierdzenia ciąży u osoby małoletniej występuje dużo większe prawdopodobieństwo, że ciąża mogła powstać w wyniku czynu zabronionego”. Lekarz bez zgody pacjentki nie ma prawa powiadomić prokuratury o podejrzeniu czynu zabronionego, ponieważ będzie to złamaniem tajemnicy lekarskiej. Istnieją jednak dwa przypadki, kiedy lekarz ma do tego pełne prawo: w sytuacji, kiedy zachowanie tajemnicy zagraża zdrowiu lub życiu pacjentki oraz gdy przyszła mama nie ukończyła jeszcze 15 roku życia (według kodeksu karnego „obcowanie płciowe z małoletnim poniżej 15 lat jest przestępstwem”).

poradniki ciążowe

Po 16. roku życia

Współdecydowanie o leczeniu w przypadku ciężarnej, która ukończyła 16. rok życia wygląda już trochę inaczej. W tej sytuacji przyszła mama zawsze musi wyrazić zgodę na dalsze leczenie oraz wszystkie podejmowane względem niej czynności medyczne. Nie decyduje co prawda sama, bo takiego samego zdania jak ona muszą być również jej rodzice lub opiekunowie prawni. Jeśli w momencie ustalenia przez lekarza, że małoletnia jest w ciąży, dziewczyna nie będzie chciała udostępnić lekarzowi informacji o tym, kto sprawuje nad nią opiekę, lekarz również ma prawo zwrócić się do sądu opiekuńczego. W takim przypadku sąd opiekuńczy wyznaczy kuratora, który od tej pory będzie konsultował z ginekologiem wszystkie dalsze działania, w celu zapewnienia bezpieczeństwa oraz opieki ciężarnej, jak i jej przyszłemu dziecku. Sąd opiekuńczy zostanie zawiadomiony również wtedy, gdy małoletnia przyszła mama będzie sprzeciwiać się decyzjom, na które zgodzili się jej rodzice lub opiekunowie.

Bez względu na wiek

Wiele przepisów prawnych znajduje swoje zastosowanie bez względu na to, czy przyszła mama skończyła już 16 lat, czy jeszcze nie. Bardzo ważne jest, aby każda niepełnoletnia mama wiedziała, że ma prawo do pomocy, zarówno ze strony instytucji medycznych, jak i socjalnych. Te pierwsze mają obowiązek (gdy tylko zachodzi taka potrzeba) zapewnić małoletniej opiekę lekarską, położniczą oraz zadbać o to, aby dziewczynie po porodzie pomagała pielęgniarka. Departament Matki i Dziecka jasno określa, że „lekarz w wyniku przeprowadzonego wywiadu może powziąć wątpliwość, co do tego, że małoletnia jest wystarczająco dojrzała, aby we właściwy sposób troszczyć się o zdrowie swoje i o ciążę, jak również co do tego, czy uzyska ona odpowiednie wsparcie ze strony rodziców lub opiekunów prawnych”. Z punktu widzenia prawa, lekarz powinien zdawać sobie również sprawę z tego, że „przyszła matka może nie mieć wsparcia ze strony ojca dziecka, spodziewać się problemów ze strony rodziców jeżeli powiadomi ich o ciąży a przebieg ciąży może dodatkowo stanowić ograniczenie w dalszym kształceniu”.

Organem, który ma obowiązek pomóc młodej kobiecie w ciąży jest również ośrodek pomocy społecznej. Do jego najważniejszych zadań należy przede wszystkim wsparcie prawne i psychologiczne oraz pomoc w uzyskaniu schronienia, wyżywienia i ubrania. W momencie, gdy młoda mama nie może liczyć na pomoc ze strony rodziny, a jej sytuacja spowoduje odepchniecie ze strony bliskich – powinna jak najszybciej zwrócić się o pomoc do sądu opiekuńczego. Najlepiej zrobić to za pośrednictwem pracownika opieki społecznej. Sąd opiekuńczy w takim wypadku może wydać wyrok orzekający, że małoletnia zamieszka w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży lub placówce opiekuńczo – wychowawczej.

Trzeba pamiętać także o tym, że na osoby małoletnie nałożony jest obowiązek szkolny. O ile młoda dziewczyna w ciąży przechodzi z racji swego stanu wystarczająco trudny okres, o tyle władze szkoły powinny w takim przypadku dołożyć wszelkich starań umożliwiających dalszą edukację.

Bez prawa do oceny

Nawet jeśli dla wielu osób sytuacja w jakiej znalazła się młoda mama budzi mieszane uczucia, nikt nie ma prawa do jej oceny. To jeden z najczęściej podkreślanych i wyłuszczonych punktów sformułowanych przez Departament Matki i Dziecka: „W trakcie opieki nad małoletnią w ciąży, każdy powinien zwracać szczególną uwagę na unikanie wszelkich zachowań oceniających fakt zajścia w ciążę przez małoletnią”.

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ